از جشنواره سراسری تئاتر کوتاه اهر حمایت کنیم
جشنواره تئاتر کوتاه اهر که ابتدا با عنوان « تئاتر زیر پنج دقیقه» و به صورت ابتکاری از سوی هنرمندان جوان این شهر شکل گرفت تا شش دوره به صورت شهرستانی و استانی برگزار شد اما از سال 1392 برای نخستین بار با شرکت هنرمندان استان های مختلف، سطح کشوری یافت.
مردادماه امسال نهمین دوره این جشنواره سراسری با حضور گسترده هنرمندان تئاتر از سراسر کشور برگزار شود. شکل گیری این رویداد بزرگ هنری متکی بر پیشینه هنر تئاتر در اهر و ارسباران است. در این اتکا به نام « میرزا جعفر قراجه داغی» بر می خوریم که او را بنیانگذار هنر نمایش نوین در ایران می دانند. در چنین پیشینه ای به فعال بودن صحنه تئاتر در اهر حتی در جریان اشغال این شهر از سوی روسها در جنگ جهانی دوم برمی خوریم.
امروزه شهرها برای طرح نام خود و نامدار شدن و چهره ملی یافتن در تلاش و تکاپو هستند. برخی با یک محصول زراعی، برخی با یک صنعت دستی، برخی هم با یک شخصیت هنری و ادبی و... برساختن عناوینی چون بزرگ ترین و اولین در کشور و در خاورمیانه و... در این راستا صورت می گیرد. برای مثال؛ نام شمس و خوی را شنیده ایم. بناب برگزاری جشنواره ملی کباب بناب را پیش رو دارد و خبر ثبت ملی این غذا به عنوان اثر معنوی در کشور هم منتشر شد.
حال در این گوشه کشور اهری ها از این نظر کم ندارند که بسیار هم دارند. از محصولات و تولیدات زراعی و باغی و صنایع دستی تا چهره ها و شخصیت های تاریخی. شیخ شهاب الدین اهری را داریم. در اهر مگر نام هالا و بنیانگذارش اسماعیل ملک جهانی را نداریم. مگر نام طاهر قراجه داغی پدر مطبوعات ملی ایران را نداریم. مگر شیرینی اهری را نداریم، مگر ذرت را و سیب قره قرمز را و ورنی را. بزرگان اندیشمند و جوانان باهوش و هنرمند را.
جشنواره ورنی به گام هفتم رسیده است هرچند یکنواخت پیش آمده است. جشنواره سراسری تئاتر اهر برای این شهر فرصت تاریخی مهمی است. صحنه هنرمندی کشور است. طی چند روز میزبان هنرمندان سراسر کشور است. حضور داوران بنام تئاتر در این شهر اتفاق کمی نیست. صدها نفر از کارگردانان و بازیگران تئاتر به اهر می آیند. شهر اهر به صحنه هنر تئاتر تبدیل می شود و از طرفی قابلیت های فرهنگی و اجتماعی آن معرفی می شوند. شهروندان ما در سالن و در خیابان و پارک ها به تماشای تئاتر می پردازند و این اتفاق کمی نیست. این صحنه و این قاب؛ سند و ملاک و شاخصی برای رشد فرهنگی است.
تلاش و تکاپوی جوانان و پیش کسوتان هنر در اهر ستودنی است و البته که حوزه های مختلف فرهنگ و هنر این دیار با دست جوانان و در قالب انجمن ها و تشکل ها فعال می شوند. اعتبار شهرها امروز به تعداد کارخانه ها و خیابان های بزرگ و پاساژها و بازارهای لوکس و مانور خودروهای خارجی نیست. اعتبار و ارزش شهرها به تعداد ویترین های کتاب فروشی، به حضور باشکوه شهروندان در مناسبت های دینی و ملی است. به فروش روزنامه هاست. به تعداد صحنه های تئاتر و سالن های سینماست. به تعداد ورزشگاه ها و به تعداد نمایشگاه های هنری و کنسرت های موسیقی است. اعتبار شهرها به نشاط اجتماعی و شادی مردم است.
نام اهر کم کم به برندی در تئاتر کشور تبدیل می شود و پیوستن این شهر تاریخی به هنر تئاتر کشور نقطه عطفی در تاریخ فرهنگ این دیار است. به یاد آوریم روزهای جشنواره در سال های گذشته را. حضور پرشور مردم را، جمع آمدن جوانان را، گفتگوها را، دیدارها را، عکس یادگاری گرفتن ها را، آموختن ها را و... صحنه عکس گرفتن جوانان با هنرمندانی چون محب اهری و چنگیز مهدی پور در برابر بنری از چهره مفاخر قره داغ خیلی زیبا و مهم است و...آیین اختتامیه این جشنواره قوت قلب اساسی برای فرهنگ اهر بوده است. این اختتامیه ها؛ افتتاحیه ای برای حرکت فرهنگی در این شهر است.
امسال نهمین دوره این جشنواره را پیش رو داریم. دبیرخانه این جشنواره فعالیت های اجرایی خود را آغاز کرده است. امسال مشارکت هنرمندان گسترده تر است و از سراسر کشور. تمام شهر باید به میهمانی آماده شود. برای آبروداری. امروز هر شهروند یک رسانه است و یک رسانه در دست دارد. امسال هزاران عکس از هزاران صحنه این جشنواره ثبت و منعکس می شوند و این همه به نام اهر و به نام ارسباران رقم می خورد. همه ما باید برای رویداد هنری ملی آماده شویم.
بی تردید برگزاری چنین جشنواره ای در شهرهای بزرگی چون تهران و تبریز و اصفهان با ورود گسترده مسئولان ( در سطح استانی) همراه می شود. هزاران برابر هزینه هایی که در اهر می تواند صرف شود، در چنین شهرهایی هزینه می شود. تمام امکانات رسانه ای دولتی به عرصه می آیند و... که نمونه های بسیارش را بارها دیده ایم.
حال جوانان اهر با دستان خالی و با اعتبار ناچیز دولتی که در دریافت آن نیز به طور کامل موفق نبوده اند، می خواهند حماسه هنری خلق کنند. دبیرخانه این جشنواره و انجمن نمایش اهر نیازمند یاری شهروندان اهری است. آخرین شماره نشریه گویا در سال 93 یادداشتی از انجمن نمایش اهر را در خود داشت که از شهروندان درخواست یاری کرده بود. در سال جدید این نشریه ضمن یادداشتی از شهروندان خواسته بود به کمک های مالی خود از این جشنواره حراست و حمایت و حفاظت کنند. در پی آن شهروندی مبلغ یک میلیون ریال به دفتر این نشریه تحویل داد تا به دست جشنواره برسد. این مبلغ به دبیرخانه جشنواره تحویل داده شد و در شماره جدید این نشریه ( 249) ضمن اشاره به این اقدام ارزنده، آن را نخستین چراغی عنوان کرد که شهروندان روشن کردند.
دبیرخانه جشنواره در صدد راه اندازی سایت اینترنتی و معرفی شماره حساب مربوط را دارد و از طرفی تماس با دبیرخانه این جشنواره و دریافت شماره حساب بانکی آن و البته مراجعه حضوری به این دبیرخانه به سهولت مقدور است. شهروندان و خیرین می توانند با کمک های اندک خویش به همیار این جشنواره تبدیل شوند و سهمی در برگزاری آن ایفا نمایند.
این جشنواره و این رویداد بدخواه هم دارد و به لطف خداوند و هوشیاری هنرمندان و فرهنگ دوستان این شهر و این دیار نخواهند توانست به آن آسیبی بزنند.
این جشنواره نیاز به انعکاس و بازتاب خبری گسترده در سطح کشوری دارد که در این زمینه اگرچه خبرنگاران فعال در اهر طی دوره های گذشته بی چشمداشت فعالانه ظاهر شدند و خبر و تصاویر آن در نشریات و پایگاه های خبری منطقه و خبرگزاری ها منتشر شد اما در شبکه استانی سهند و شبکه های تلویزیونی کشوری صدای لازم را نداشت.
مسئولان اهر در سال های گذشته به وظیفه خود عمل کردند اما ورود آنها باید بسیار وسیع تر از گذشته باشد. در آن سوی استان تلاشی که برای جشنواره ملی کباب بناب صورت می گیرد مسئولان ما بدان حد برای این جشنواره نداشته اند. از جمله نهادهایی که ورود جدی آن ها در برگزاری جشنواره اهمیت بالایی دارد؛ شورای اسلامی شهر و شهرداری است که هم شهردار و هم رئیس شورای اسلامی در شورای سیاستگذاری این جشنواره عضو هستند. شهرداری اگر اعتباری در حد ساماندهی فضای سبز یک خیابان ( مانند پروژه حدفاصل دانشگاه آزاد تا میدان ارسباران) را در این جشنواره هزینه کند، بسیاری از مشکلات آن برطرف می گردد. فرمانداری و شهرداری و فرهنگ و ارشاد اسلامی اهر در تأمین زمین خانه تئاتر اهر و احداث ساختمان برای دبیرخانه دائمی این جشنواره نقش اول را دارند. شهرداری می تواند نیاز به پارک تئاتر در این شهر را برطرف سازد. شهرداری می تواند المانی برای جشنواره در یکی از میادین شهر احداث نماید و در راه اندازی موزه تئاتر ارسباران به انجمن نمایش اهر کمک کند. شهرداری می تواند یکی از خیابان های شهر را به نام «میرزا جعفر قراجه داغی» نام گذاری نماید و...
پشتوانه اجتماعی نقش اول را در حراست و حفاظت از جشنواره سراسری تئاتر کوتاه ارسباران در اهر دارد. همه شهروندان می توانند همیار این رویداد هنری باشند و در رشد و توسعه فرهنگی زادگاه و دیار تاریخی خود وارد عمل شوند.
ارسباران منطقه ای تاریخی است با وسعت بیش از 12 هزار کیلومتر مربع در شمال غرب کشور ایران که علی رغم نرخ بالای مهاجرت قریب نیم میلیون نفر در آن زندگی می کنند و با دو کشور همسایه است. ناحیه ای خاص با هویت تاریخی و تجانس فرهنگی و تعریف جغرافیایی و ساخت اجتماعی ویژه که از سال 1314 شمسی به این نام نیز نامیده شد و پیش تر قراجه داغ نام داشت. نامی که امروز نیز به شکل « قره داغ » برایش محفوظ است. همان « 18 محال » معروف که در تقسیمات کشوری ابتدا شامل شهرستان اهر می شد و امروز شامل شهرستان های اهر، ورزقان، کلیبر، خداآفرين و هریس و بخش هایی از شهرستان های جلفا، مشکین شهر، پارس آباد و گرمی می شود. این همه در هفته نامه ی « شهاب اهر » که نیم قرن پیش در اهر چاپ می شد، نمود داشت. ارسباران عمدتاً دارای توان های محیطی کشاورزی، دامداری، باغداری، معدن و گردشگری است. منطقه ای که خلاصه ی ایران زمین است و روزگاری هند کوچکش می گفتند. و شعار آذربایجان شرقی اگر این است که « آذربایجان سر ایران است.» به یقین می توان گفت « ارسباران، سر آذربایجان است.» از انجیر و انار و عسل و پنبه و سیب دارد تا مس و طلا. سومین منطقه ی جنگلی کشور را در خود دارد و تنوع گونه های گیاهی و جانوری آن بیش از قاره اروپاست. یکی از سه ایل پرجمعیت عشایر کشور در آن ییلاق و قشلاق می کنند و یکی از مناطق 20 گانه ی معدنی آن به حساب می آید. در تاریخ نقشی شایسته ایفا کرده و به ویژه در عصر قاجار اثرات ملی بر تاریخ داشته است. جای جایش پر از محوطه ها و گورستان های تاریخی و قلعه های بسیار است و کشف نشانه های 7هزار ساله ی تمدن شهرنشینی در آن، قدمت تمدن را تکانی داد. انسان های بزرگی از خاکش برخاسته اند و بر صدر نشسته اند. از شیخ شهاب الدین اهری گرفته تا ستارخان قره داغی. از علامه محمد تقی جعفری گرفته تا پرفسور محمود آخوندی و امروز در جای جای ایران و جهان حضوری شایسته و مؤثر دارند. در سویی، این منطقه همچنان مقام اول را در نرخ بی سوادی دارد، نرخ مهاجرتش نیز در صدر است و در نرخ بیکاری نیز ممتاز. تورق تاریخ نشان می دهد قراجه داغ از اوج پایین آمده و امروز فرزندانش را تکاپویی دیگر فراگرفته تا بر اوجش برسانند.