بی توجهی به ایده های ناب در اهر

 انفعال شورای اسلامی شهر اهر/ تأکید رئیس کمیسیون فرهنگی شورای اسلامی تبریز بر احداث خانه عاشیق در تبریز

در این که قره داغ مهد موسیقی عاشیقی است، تردیدی وجود ندارد. از عهد صفوی تا به امروز اکثر عاشیق های بزرگ خاکزاد این خطه هستند. از عاشیق قربانی در آن عهد تا عاشیق چنگیز مهدی پور، عاشیق محبوب، عاشیق ولی عبدی، عاشیق حسین جوان، عاشیق جبرئیل دانش، عاشیق فرخ مهدی پور، عاشیق رسول قربانی، عاشیق حسن اسکندری و...

طی سال های گذشته بارها و بارها در نشریه گویا ضمن یادداشت و گزارش هایی مشخصاً  بر ضرورت احداث « خانه عاشیق»، « المان موسیقی عاشیقی» و حتی « دانشکده موسیقی عاشیقی» در اهر تأکید کرده ایم اما متأسفانه از سوی هیچ مسئولی در این شهرستان و این منطقه مورد توجه و پیگیری قرار نگرفته است.

در شرایطی که شاهد انفعال شورای اسلامی شهر اهر و به ویژه کمیسیون فرهنگی این شورا در حوزه فرهنگ و هنر هستیم، اکنون از سوی کمیسیون فرهنگی شورای اسلامی تبریز بر چنین مراکزی رغبت نشان داده می شود که البته ایرادی نیست اما اگر تمرکزگرایی در آذربایجان شرقی حوزه فرهنگ را هم دربرگیرد باید فاتحه ارزشها و مواریث فرهنگی و هنری در نقاط دیگر آذربایجان مانند قره داغ را خواند.

روز سه شنبه و در سومین گردهم آیی پژوهشی موسیقی و ادبیات عاشیقلار در تبریز اکرم حضرتی رئیس کمیسیون فرهنگی شورای اسلامی شهر تبریز بر « نصب تندیس هنر عاشیقی، تراشیدن تندیس یکی از عاشیق های نامی آذربایجان و ایجاد خانه عاشیقلار در تبریز» تأکید کرد و گفت: « از طریق کمیسیون فرهنگی شورای اسلامی شهر این موضوعات را پیگیر خواهم شد».

انتقال آب ارس به تبریز؛ آغاز تبدیل مغان و قره داغ به سرنوشت دریاچه ارومیه

امروز نابودی دریاچه ارومیه محصول تصمیمات نادرست دیروز مسئولان بوده اس و تاوان آن را نسل فردا خواهد داد. هزاران چاه غیرمجاز و ده ها سد در حوزه آبریز دریاچه ارومیه احداث شد. سیاست های نادرست تمرکزگرایی و در نتیجه پراکندگی نامتوازن جمعیت و البته تراکم بیش از حد آن در جلگه تبریز اصلی ترین عامل خشکی این دریاچه است. شهر تبریز تنها با 5. درصد مساحت استان آذربایجان شرقی 50 درصد جمعیت آن را در خود جمع کرده است. حال این شهر با این جمعیت 1.7 میلیون نفری آب می خواهد و آب خود تبریز مثل گذشته کفاف نیاز جدیدش را نمی دهد. انتقال آب زرینه رود به تبریز نماد بستن حقابه دریاچه ارومیه است و حالا بحران آب حادث شده و انتقال خط دوم زرینه رود به این شهر با وجود مخالفت شدید در میاندوآب عملاً غیرممکن شده است.

با وجود چنین معضل و بحرانی سیاست گسترش تبریز همچنان وجود دارد. سال گذشته نجفی شهردار این شهر از « موافقت وزیر راه و شهرسازی با افزایش حریم شهر تبریز» خبر داد و گفت: «وزیر دستور داد حریم تبریز از دو و نیم تا پنج برابر افزایش یابد». در این شهر صحبت از احداث بزرگ ترین شهرک صنعتی خاورمیانه با 150 هزار نفر اشتغالزایی و احداث بیمارستان 1500 تخت خوابی است و... این سو تر در قره داغ شاهد کاهش جمعیت در ادوار سرشماری های رسمی هستیم. بیکاری بیداد می کند و برای مثال بیمارستان ورزقان با وجود افتتاح؛ به گفته امام جمعه این شهرستان؛ « در یک ساختمان خلاصه شده و هیچ امکانات و نیروی بیمارستانی وجود ندارد».

اکنون چشم امید تبریز به ارس است. در انتهای دولت دهم اگرچه کلنگ انتقال آب ارس به دریاچه ارومیه بر زمین شد اما روشن بود که هدف؛ انتقال آب این رودخانه به تبریز است. هدفی که حالا آشکار است. در تازه ترین خبرها؛ مدیرعامل شرکت آب منطقه ای آذربایجان شرقی اعلام کرد: «عملیات اجرایی انتقال آب ارس به تبریز با هدف تأمین آب شرب و واحدهای صنعتی به زودی شروع می شود». همزمان اما هشدار و اعتراض شدید مقامات استان اردبیل نیز بلند شده است. آنها نگران مغان هستند که با آب ارس زنده است.

طبق اظهار کارشناسان؛ کشور ایران وارد شرایط سخت خشکی شده و کمبود آب در آن رفته رفته بیشتر خواهد شد. لذا خطر بحران آب کم از خطر تهاجم خارجی نیست و مسئولان باید به فکر باشند.

اخیراً محسن رنانی ( استاد دانشگاه و اقتصاددان) در نشست «نقش باورها، ارزش‌ها و سرمایه اجتماعی در حکمرانی آب» هشدار داد؛ « بحران آب ایران را خواهد بلعید و امنیت ملی ما را تهدید خواهد کرد. امروز میدان واقعی جنگ ما، در حوزه آب است. بحران آب در آستانه ورود به زیست اجتماعی در کشور است. اگر برای بحران آب تدبیر عاجلی اندیشیده نشود، جنگ آب به صورت خانه به خانه و منطقه به منطقه سراسر کشور را فرا خواهد گرفت».

با عنایت به چنین مسائلی است که انتقال آب ارس به تبریز حرکتی نادرست می نماید. انتقال ارس به تبریز تکرار انتقال زرینه رود به این شهر است که این اقدام از عوامل اصلی نابودی دریاچه ارومیه است. انتقال آب ارس به تبریز؛ قره داغ و مغان را وارد سرنوشت دریاچه ارومیه می کند. اگرچه قره داغ تأمین کننده آب ارس است تا مصرف کننده اما سکونتگاه های ساحلی ارس در این منطقه بی نیاز از آب این رودخانه نیستند و اخیراً نماینده کلیبر و خداآفرین از نیاز بخش آبش احمد به انتقال آب از سد خداآفرین به این منطقه سخن گفته است. ضمن اینکه انگار به پیامدهای زیست محیطی کاهش آب ارس توجه نشده است.

با تمرکز امکانات در مرکز استان زمینه برای افزایش مهاجرت و تخلیه روستاها از جمعیت فراهم می آید و برای نمونه؛ طی چند دهه گذشته روستاهای قره داغ با کاهش شدید جمعیت مواجه شده و بسیاری به زیر 20 خانوار و بسیاری دیگر خالی از سکنه شده اند و اساسا طی سالهایی که نگرانی خروج کنسانتره مس از این منطقه بروز یافته بود، کسی نگران خروج کنسانتره انسانی از آن نبوده است. این حالت نیز بی مانند به خشکی دریاچه ارومیه نیست.

حال بهتر است مقامات استان آذربایجان شرقی و تبریز به جای تلاش در جهت تأمین منابع آب از اطراف در فکر کاهش جمعیت تبریز باشند و اساسا سیاست های جمعیتی کشور بر؛ « باز توزيع فضايي و جغرافيايي جمعيّت، متناسب با ظرفيت زيستي با تأكيد بر تأمين آب با هدف توزيع متعادل و كاهش فشار جمعيّتي» تأکید دارد.

از جشنواره سراسری تئاتر کوتاه اهر حمایت کنیم

جشنواره تئاتر کوتاه اهر که ابتدا با عنوان « تئاتر زیر پنج دقیقه» و به صورت ابتکاری از سوی هنرمندان جوان این شهر شکل گرفت تا شش دوره به صورت شهرستانی و استانی برگزار شد اما از سال 1392 برای نخستین بار با شرکت هنرمندان استان های مختلف، سطح کشوری یافت.

مردادماه امسال نهمین دوره این جشنواره سراسری با حضور گسترده هنرمندان تئاتر از سراسر کشور برگزار  می شود. شکل گیری این رویداد بزرگ هنری متکی بر پیشینه هنر تئاتر در اهر و ارسباران است. در این اتکا به نام « میرزا جعفر قراجه داغی» بر می خوریم که او را بنیانگذار هنر نمایش نوین در ایران می دانند. در چنین پیشینه ای به فعال بودن صحنه تئاتر در اهر حتی در جریان اشغال این شهر از سوی روسها در جنگ جهانی دوم برمی خوریم.

امروزه شهرها برای طرح نام خود و نامدار شدن و چهره ملی یافتن در تلاش و تکاپو هستند. برخی با یک محصول زراعی، برخی با یک صنعت دستی، برخی هم با یک شخصیت هنری و ادبی و... برساختن عناوینی چون بزرگ ترین و اولین در کشور و در خاورمیانه و... در این راستا صورت می گیرد. برای مثال؛ نام شمس و خوی را شنیده ایم. بناب برگزاری جشنواره ملی کباب بناب را پیش رو دارد و خبر ثبت ملی این غذا به عنوان اثر معنوی در کشور هم منتشر شد.

حال در این گوشه کشور اهری ها از این نظر کم ندارند که بسیار هم دارند. از محصولات و تولیدات زراعی و باغی و صنایع دستی تا چهره ها و شخصیت های تاریخی. شیخ شهاب الدین اهری را داریم. در اهر مگر نام هالا و بنیانگذارش اسماعیل ملک جهانی را نداریم. مگر نام طاهر قراجه داغی پدر مطبوعات ملی ایران را نداریم. مگر شیرینی اهری را نداریم، مگر ذرت را و سیب قره قرمز را و ورنی را. بزرگان اندیشمند و جوانان باهوش و هنرمند را.

ادامه نوشته

دعای مردم مستجاب شد

با نظر لطف خداوند متعال سرانجام توافق حاصل آمد و قفل پرونده هسته ای گشوده شد. امروز عصر روحانی رئیس جمهور کشورمان و رئیس دولت تدبیر و امید در صحبت با مردم و ارائه گزارش به آنها نکات مهمی را مطرح کرد. در میان جملات ایشان عبارت؛ « امروز به ملت بزرگوار ایران اعلام می کنم که دعای آنان مستجاب شده است» خیلی جالب بود. آنچه در این مسئله باید مورد توجه قرار می گرفت، « خواستِ مردم» بود و در حقیقت خواست مردم کاملا روشن بود. دولت که کارگزار مردم است باید خواست مردم را که کارفرمای دولت است؛ عمل کند.  همین.

خداوند کشور عزیز ما را از شر؛ دروغ، خشکسالی و دشمن در امان دارد.

عرضه کتاب « قاراداغ ماحال لاری» در اهر

به اطلاع دوستان عزیز که پیگیر تهیه کتاب « قاراداغ ماحال لاری» در اهر بودند، می رسانم که این کتاب در مطبوعاتی آقای اعلم الهدا ( روبه روی پاساژ میرداماد) عرضه می شود. قیمت 12 هزار تومان

این کتاب اثر « انور چنگیز اوغلو» در معرفی 18 محال معروف منطقه قره داغ در 257 صفحه و به زبان ترکی تحریر یافته است و شامل اطلاعات جغرافیایی و تاریخی همراه با نمونه های فولکلور و ادبیات شفاهی این منطقه است.

شانزده تیرماه؛ سالروز درگذشت سید مرتضی موسوی اهری

شانزده تیرماه سالروز درگذشت سید مرتضی موسوی اهری است ( 1354) که بیشتر با شعر « سوتک» شناخته شده است.سال گذشته در گفتگو با همسر گرامی ایشان اطلاعات بسیاری در مورد ایشان به دست آوردیم. بخش هایی از این گفتگو در نشریه گویا منتشر شد. آقای دوستی در حال نگارش کتابی در معرفی این شاعر است.

شعر انتظار از سید مرتضی موسوی در کتاب « سوتک» که مجموعه ای از اشعار اوست ( 1364)، آمده است. این شعر را با دستخط خود ایشان بخوانیم.

همچنان حکایت مناره شرقی بقعه شیخ شهاب الدین اهری

مناره های بقعه شیخ شهاب الدین اهری تا میانه دهه چهل هر دو فیروزه ای بودند. مناره شرقی در ادامه اما آجرهای فیروزه ای رنگ خود را از دست داد. زمان پیش آمد تا این که حداقل طی یک دهه اخیر این نقص از سوی فعالان فرهنگی بارها در مطبوعات تذکر داده شد تا صورت این اثر ملی از ناهمگونی بیرون آید.

سرانجام در آخرین روز اردیبهشت ماه سال 1392 پروژه ی جایگزینی آجرهای فیروزه ای کلید خورد اما اندکی بعد متوقف شد و این توقف به دلائلی که اعلام نشده است؛ همچنان ادامه دارد. انگار وضعیت جدید نیز می خواهد سال های سال طول بکشد.

در شرایطی که اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری و صنایع دستی آذربایجان شرقی از مسئولان شهرستان می خواهد تلاش لازم را برای آماده سازی مجموعه تاریخی شیخ شهاب الدین برای ثبت جهانی انجام دهند، خود نیز باید پیشقدم در این معنا باشد.

قاراداغ ماحال لاری

قاراداغ ماحال لاری

اثر انور چنگیز اوغلو ـ حاضرلایانلار: حسن بامشاد و  احد فرهمندی

این کتاب در معرفی 18 محال معروف منطقه قره داغ در 257 صفحه و به زبان ترکی تحریر یافته است و شامل اطلاعات جغرافیایی و تاریخی همراه با نمونه های فولکلور و ادبیات شفاهی این منطقه است.

در این کتاب پس از یک مقدمه و نگاهی کلی به قره داغ؛ 18 محال تاریخی این منطقه شامل؛ اهر، اؤزوم دیل، حسن آباد(حسنو)، مئشه پارا، کیوان، مینجوان، گرمه دوز، چهاردانگه، دودانگه، یافت، دیکله، ورگهان، هوراند، بدوستان، دیزمار شرقی، دیزمارغربی، مواضع خان در فصل های جداگانه معرفی شده اند.

نگارش این کتاب و معرفی قره داغ که در سال 1375 تدوین شده است؛ سفرنامه ای است که نویسنده شناخت و تحقیقات خود را بر مشاهدات عینی استوار ساخته است. معرفی هجده ماحال قره داغ بر ریلی از روایت ادبی جریان یافته و آن را خواندنی تر کرده است. روایت دیدارها و گفتارها آمیخته با مثل و شعر است و بهره گیری از آنها متن را شیرین و جذاب کرده است. نویسنده در هر یک از محال ها روستا و یا روستاهایی را مبنای روایت سفر قرار می دهد و در این روایت از حکایت ها و افسانه ها و باورهای مردم سخن می گوید. محصولات و معیشت اهالی را اشارتی می کند و به معرفی مختصر برخی شخصیت های بزرگ ادبی و هنری و سیاسی و مدنی می پردازد. می توان گفت؛ این کتاب چونان فیلم مستندی است از قره داغ و توصیف و تصویر سازی به مدد کلمات انجام گرفته است. نویسنده توانسته است با نگاهی تاریخی به جغرافیای قره داغ، شناخت اجتماعی به دست دهد. در معرفی مکان ها و اشاره به رویدادهای تاریخی بر کتب تاریخی نیز استناد شده است.

بلاگفا باز آمد

بیش از دو ماه بود که بلاگفا متوقف شده بود و امکان درج پست وجود نداشت. خوشبختانه مشکل آن رفع شد. البته از بهمن ماه سال 92 تا به امروز پست ها پاک شده اند. امیدوارم بتوانم همچنان در یوخا بنویسم.