بحران برف امروز، باید دیروز مدیریت می شد
زمستان سال قبل که نخستین زمستان پس از زلزله 21 مرداد ارسباران بود، با مدارا گذشت و برف و سرما چنان نبود که اکنون است. اگر برف و سرمای پاییز امسال در پاییز و زمستان سال قبل می آمد، زلزله در زلزله می شد.
هنوز پاییز به انتها نرسیده است که بارش سنگین برف بر منطقه ی قره داغ نشست. با وجود آن که یک هفته از سونامی برف می گذرد، شهرها و روستاهای منطقه به حالت عادی بازنگشته اند و راه ارتباطی روستاهای بسیاری هنوز مسدود است. در پی بارش برف ادارات و دستگاه های ذیربط وارد عمل شدند و هنوز هم که هنوز است خبر گرفتار آمدن روستاییان در برف و کولاک و سرما و امداد و نجات نیروهای هلال احمر و اورژانس و راه و حتی شهرداری ها به گوش می رسد. انگار که زلزله ای دیگر رخ داده است. البته که سرما و یخبندان و بارش سنگین برف نیز همانند زلزله از حوادث طبیعی قابل تبدیل به مخاطره است اما باید در نظر داشت که چنین حوادثی چنانچه حیات انسان را به خطر بیندازند، مخاطره نامیده می شوند.
عکس: مهر ( معصومه فریبرزی)
ارسباران منطقه ای تاریخی است با وسعت بیش از 12 هزار کیلومتر مربع در شمال غرب کشور ایران که علی رغم نرخ بالای مهاجرت قریب نیم میلیون نفر در آن زندگی می کنند و با دو کشور همسایه است. ناحیه ای خاص با هویت تاریخی و تجانس فرهنگی و تعریف جغرافیایی و ساخت اجتماعی ویژه که از سال 1314 شمسی به این نام نیز نامیده شد و پیش تر قراجه داغ نام داشت. نامی که امروز نیز به شکل « قره داغ » برایش محفوظ است. همان « 18 محال » معروف که در تقسیمات کشوری ابتدا شامل شهرستان اهر می شد و امروز شامل شهرستان های اهر، ورزقان، کلیبر، خداآفرين و هریس و بخش هایی از شهرستان های جلفا، مشکین شهر، پارس آباد و گرمی می شود. این همه در هفته نامه ی « شهاب اهر » که نیم قرن پیش در اهر چاپ می شد، نمود داشت. ارسباران عمدتاً دارای توان های محیطی کشاورزی، دامداری، باغداری، معدن و گردشگری است. منطقه ای که خلاصه ی ایران زمین است و روزگاری هند کوچکش می گفتند. و شعار آذربایجان شرقی اگر این است که « آذربایجان سر ایران است.» به یقین می توان گفت « ارسباران، سر آذربایجان است.» از انجیر و انار و عسل و پنبه و سیب دارد تا مس و طلا. سومین منطقه ی جنگلی کشور را در خود دارد و تنوع گونه های گیاهی و جانوری آن بیش از قاره اروپاست. یکی از سه ایل پرجمعیت عشایر کشور در آن ییلاق و قشلاق می کنند و یکی از مناطق 20 گانه ی معدنی آن به حساب می آید. در تاریخ نقشی شایسته ایفا کرده و به ویژه در عصر قاجار اثرات ملی بر تاریخ داشته است. جای جایش پر از محوطه ها و گورستان های تاریخی و قلعه های بسیار است و کشف نشانه های 7هزار ساله ی تمدن شهرنشینی در آن، قدمت تمدن را تکانی داد. انسان های بزرگی از خاکش برخاسته اند و بر صدر نشسته اند. از شیخ شهاب الدین اهری گرفته تا ستارخان قره داغی. از علامه محمد تقی جعفری گرفته تا پرفسور محمود آخوندی و امروز در جای جای ایران و جهان حضوری شایسته و مؤثر دارند. در سویی، این منطقه همچنان مقام اول را در نرخ بی سوادی دارد، نرخ مهاجرتش نیز در صدر است و در نرخ بیکاری نیز ممتاز. تورق تاریخ نشان می دهد قراجه داغ از اوج پایین آمده و امروز فرزندانش را تکاپویی دیگر فراگرفته تا بر اوجش برسانند.